مقاله

تصویر سازی در ایران

تصویر سازی در ایران

تصویر سازی در ایران

مقدمه:

تصویر سازی،یکی از باسابقه ترین شیوه های بیان انسان محسوب می شود و توانمندترین نظام نشانه های غیر کلامی است. از بسیاری جهات تصویرگری یعنی کاربردی نشانه های دیداری به صورت شمایلی.
تصویرسازی یا تصویرگری یکی از زیرشاخه‌های هنرهای تجسمی است و به نوعی از اثر خلاقانه‌ی تصویری گفته می‌شود که القاکننده‌ی تجسمی یک مفهوم یا روایت با فرم بصری است. این مفهوم و روایت می‌تواند داستان، شعر، مقاله‌ای در روزنامه و کتاب و حتی تبلیغات تجاری، سرگرمی‌ها و اشکال و فرم‌های روی کالاها و لباس‌ها باشد.

تصویرگری، نقاشی روایی است. راوی مجسّمِ متن؛ همراه یا بدون متن کار برد دارد، و می‌تواند دنباله‌دار، یا تک فریم باشد. تفاوت اصلی تصویرگری با نقاشی، هدفمند بودن آن برای کاربرد مشخص، درنظر گرفتن مخاطب و سفارش‌دهنده است و از این نظر مشابهات بسیاری با طراحی گرافیک دارد. از انواع تصویرگری می توان: نقاشی‌های داخل کتاب‌های کودک و روی جلد کتاب‌های بزرگسال (و گاه داخلی برای متن- که در ایران، تصویرگری برای متن بزرگسال کمتر رایج است)، نقاشی‌های روی پوسترهای تبلیغاتی و اقلام تجاری، داستان‌های مصور (کمیک استریپ)، و طراحی‌ها و نقاشی‌های داخل مجلات و روزنامه‌ها را نام برد.

به تصویر‌دار کردن متن‌های ادبیات کودکان یا بزرگسالان (همراه متن یا بدون متن) تصویرسازی ادبیات کودکان یا بزرگسالان گفته می‌شود. کتاب‌های کودکان بدون تصویرگری فاقد ارزش‌اند. که به تخیل نویسنده متن حالتی تجسمی بدهند و کودک بتواند بهتر و عمیق تر و با لذت بیش تری با متن ارتباط برقرار کند. گاهی تصویرگران روایت‌هایی را تصویر می‌کنند که متن آن‌ها پشت تصویرها پنهان است و در حقیقت نوشته‌ای تصویر را همراهی نمی‌کند، اما کودکان می‌توانند با دنبال کردن تصویرها روند پیشرفت داستان را درک کنند و معنای آن را بفهمند و از آن لذت ببرند. تصویرگران ادبیات کودکان می‌توانند خود نویسنده متن باشند یا متن دیگران را تصویر کنند. تصویرگری ادبیات کودکان از سبک‌ها و شیوه‌های گوناگون برای بازنمایی روایت‌های پنهان یا آشکار استفاده می‌کنند. این سبک‌ها یا برگرفته از سبک‌های برجسته در تاریخ نقاشی است یا این که آفریده کوشش‌های خود تصویرگران است. سبک‌های آبرنگ با برجسته نمایی فیگورهای شخصیتی و استفاده از رنگ‌های تندو گرم یکی از روش‌های رایج در تصویرگری کتاب‌های کودکان است که آن‌ها را جذب می‌کند. همچمنین کلاژ تکنیک دیگری است که تصویرگران به فراوانی از آن بهره می‌برند.

فرایندتفکر،بدون تصویر غیر ممکن است و با استفاده از تصاویر، تفکر انسان شکل می گیرد. بشر از ابتدا برای بیان احساسات و شرح خواسته های خود از تصویر استفاده کرده و این تصاویر به صورت نقاشی هایی بر دیواره غارها،کنده کاری روی تنه دختان و حجاری روی صخره ها و تخته سنگ ها عرضه شده است.

می توان گفت تصویرسازی:در نهایت نوعی نقاشی است که در محدوده سفارش دهنده،ارتباط با متن و در نظر گرفتن مصرف کنندگان خاص تولید می شود و طبیعت است که از حیطه مادر،یعنی نقاشی تاثیر پذیرد و تغییر و تحولات نقاشی به طور طبیعی در تصویرسازی منعکس شود.هر چند تاریخ نگار گری ایران را می توان تاریخ تحولات تصویر سازی به حساب آورد.

تاثیر آموزش دانشگاهی در تصویر سازی مطبوعاتی ایران:

دانشکده هنر های زیبای دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۹ تاسیس شد و نخستین مکان استقرار آن،در خیابان ناصر خسرو فعلی (کوچه مروی)بودو از سال ۱۳۲۴به محل فعلی در جنوب  محوطه دانشگاهی تهران انتقال یافت.تلاش های آندره گداری،معماری و باستانشناس فرانسوی با کمک علی محمد حیدریان و ابوالحسن صدیقی و به کارگیری شیوه های هنر آموزی در فرانسه،اساس برنامه ریزی و تدوین شیوه آموزشی این دانشکده را به وجود آورد.

نخستین گروه دانشجویان این دانشکده،در سال ۱۳۲۴ فارغ التحصیل شدند.جلیل ضیاءپور،با بورس دولت فرانسه به بوزار رفت و جواد حمیدی به عنوان همکار حیدریان به تدریس مشغول شد. حسین کاظمی نیز بعد ها به پاریس رفت. لیلی تقی پور و محمود جوادی پور هم از این فارغ التحصیلان دوره های بعد بودند و هردو در سابقه کاری خود، به تصویر سازی مطبوعاتی نیز پرداخته اند از جمله تصویر سازی نشریات بانک ملی وطراحی اوراق بهادار آن بر عهده جوادی پور بوده است.

در سال ۱۳۲۵،هوشنگ پزشک نیا که قبلا برای تحصیل به دانشکده هنر های زیبای استانبول در ترکیه رفته بود، به ایران بازگشت. دوسال پس از آن،جلیل ضیاءپور از فرانسه بازگشت و در سال ۱۳۲۸،انجمن ومجله خروس جنگی را تشکیل داد.در سال ۱۳۳۲،یک نمایشگاه نقاشی در باشگاه مهرگان با حضور هنرمندان نوگرا و نیز پیروان کمال الملک تشکیل شد،سال بعد هم دومین نمایشگاه نقاشی در باشگاه مهرگان با حدود دویست اثر از چهل هنرمند در شیوه های مکتب کمال الملک،مینیاتور،امپراسیو نیسم و آبستره برپا شد. در سال ۱۳۳۷، نخستین بینال تهران در عرضه هنر های تجسمی تشکیل شد و در سال ۱۳۳۹،هنرکده هنرهای تزئینی، تحت نظر وزارت فرهنگ و هنر وقت با رشته های نقاشی تزئینی،هنرهای چاپی و نگارش(گرافیک)،پیکره سازی، معماری داخلی،طراحی و چاپ پارچه تاسیس شد و همه این ها،به معنی ورود مدرنیسم و ظهور تحولات وسیعی در هنر های تجسمی ایران است.

تا این زمان یعنی حدود دهه سی شمسی،تصویر سازی در ایران را نمی توان جدا از نقاشی بررسی کرده و در واقع نخستین تصویر سازی های  چاپی مملکت ما که در کتاب های چاپی سنگی و در دوره قاجار شکل گرفتند،ارتباط تنگاتنگی با هنر نقاشی آن زمان داشتند و اصول حاکم بر آنها قابل تفکیک  نبودند. با آغاز دوره رئالیسم کمال الملک، تصویرسازی هایی که برای روزنامه ها و مجلات انجام می شد،به رئالیسم گرایش پیدا کرد.

اشاره به این  نکته هم ضرورت دارد که حرکتهای اجتماعی مردم در دوران انقلاب مشروطیت و در قیام سال ۱۳۳۲،چندان اثری که بازتاب شرایط این دوران باشد، در نقاشی و طراحی و تصویر سازی زمان خود نداشت است،در حالی که این تاثیر به صورت چشم گیری در شعر و ادبیات دیده می شود.

هجوم فرهنگ غرب و مدرنیسم،حضور برادران سروری (موشخ و ناپلئون) که از شوروی سابق به ایران مهاجرت کرده بودند و فردریک تالبرگ سوئدی که همه به انجام کارهای گرافیک و تصویر سازی در ایران اشتغال داشتند،آثاری تجسمی و گرافیک و تصویر سازی که توسط فارغ التحصیلان دانشکده هنرهای زیبا انجام می شد،همه عواملی بودند که در دهه سی باعث حرکتی به طرف نو آوری در تصویر سازی مطبوعاتی ایران شدند.

هوشنگ کاظمی،نخشتین طراح گرافیکی است که تحصیلات عالی خود را در خارج از ایران(در کشور فرانسه) در زمینه گرافیک انجام داده است و به دریافت درجه فوق لیسانس از دانشکده هنرهای تزیینی پاریس نائل شده وسپس در بخش تبلغات شرکت هواپیمایی سلطنتی هلند به نام«کا.ال.ام»استخدام می شود و چند سال با آن در کنار برخی طراحان نسبت مشهور اروپایی همکاری می کند. در سال ۱۳۲۹ در بازگشت به ایران،نخست هنرکده هنرهای تزئینی را راه اندازی می کند مه بعدها تبدیل به دانشکده هنرهای تزئینی می شود و در سال های ۱۳۴۲تا ۱۳۴۷،همزمان به عنوان کارشناس هنری سازمان جلب سیاحان،کارهای گرافیک مانند طراحی فونت کامل لاتین و یک سری پوستر و نیز تصویر سازی انجام می دهد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.